Γράφει η Περσεφόνη Χρυσαφίδου
Πάντοτε πίστευα πως όλα τα βιβλία πρέπει να διαβάζονται απ’ όλους τους ανθρώπους και όλοι είναι καλό να μιλάνε ή να γράφουν γι’ αυτά, χωρίς τον φόβο της λογοκρισίας, απελευθερωτικά και, γιατί όχι, με λόγια απλά. Η ανάγνωση, άλλωστε, δεν είναι δικαίωμα των ολίγων και θα πρέπει να μπορούν να έχουν πρόσβαση σε αυτήν όλοι οι άνθρωποι.Τελειώνοντας το βιβλίο της Evaristo Bernardine “Κορίτσι, Γυναίκα, Άλλο”, συνειδητοποίησα πόσο αναγκαίο είναι να ακούγεται η φωνή σου εκεί που νομίζεις πως δε θα φτάσει ποτέ. Με το βιβλίο αυτό η Evaristo γίνεται η πρώτη έγχρωμη συγγραφέας που αποσπά το βραβείο Booker παρουσιάζοντας τις γυναίκες και τους αγώνες τους μέσα σε μια κοινωνία που συλλογικά παραμένει ανδροκρατούμενη και στην οποία οι πατριαρχικές αντιλήψεις δεν καταφέρνουν να τις σταματήσουν από το κυνήγι της προσωπικής ανακάλυψης του εαυτού τους.
Γυναίκες που προσπαθούν για να ενταχθούν στην κοινωνία, γυναίκες που μεγαλώνουν μόνες τους τα παιδιά τους, γυναίκες που έχουν πέσει θύματα σεξουαλικής κακοποίησης, θύματα ρατσισμού, σύζυγοι αντρών αλλά και γυναικών, γυναίκες καλλιτέχνες, δασκάλες, τραπεζικοί, γυναίκες που καθαρίζουν εδώ κι εκεί για να επιβιώσουν, μαθήτριες, φοιτήτριες, γυναίκες της μέσης ηλικίας, αλλά και υπερήλικες, όλες τους διαφορετικές μα, την ίδια ακριβώς στιγμή, τόσο ίδιες, να παλεύουν, να αγωνίζονται, να αμφισβητούν, να ματώνουν, να διεκδικούν.
Πρόκειται για ένα πολυφωνικό μυθιστόρημα που αντικατοπτρίζει τις ζωές των περισσότερων μαύρων γυναικών στη Βρετανία, μέσα από τις ιστορίες δώδεκα γυναικών, οι οποίες έχουν ένα μεγάλο ηλικιακό εύρος από 19 έως 93 ετών.Όλες οι πρωταγωνίστριες είναι γυναίκες και η κάθε μία εκπροσωπεί διαφορετική κοινωνική τάξη, πολιτισμό και σεξουαλική ταυτότητα. Οι ιστορίες τους κατακερματίζονται, αλλά υπάρχουν δεσμοί που άλλοτε δένουν, χωρίς να συνδέουν και άλλοτε ελευθερώνουν. Πάντοτε, όμως, παρουσιάζονται με τέτοιον τρόπο ώστε να αναδείξουν το κάλεσμα στο καθήκον.
Όλες τους μετακινούνται στον κόσμο σε διαφορετικές δεκαετίες και η κάθε μία από αυτές αποτελεί και ξεχωριστό κεφάλαιο. Μέσα σε αυτά τα κεφάλαια η ζωή τους πολλές φορές ομοιάζει, ενώ πολλοί από τους χαρακτήρες είναι στενοί φίλοι, συγγενείς, εραστές ή απλά γνωστοί που συναντήθηκαν στον ίδιο χώρο. Ο πυρήνας γύρω από τον οποίο ξεδιπλώνονται οι ιστορίες είναι η ζωή σε μια πατριαρχική κοινωνία και σε καταστάσεις κατακλυσμένες από προκλήσεις κι αδικίες που ενώνουν μέχρι και σήμερα πολλές από εμάς. Η Άμα ενδιαφέρεται να μάθει τι σημαίνει να είσαι πολιτικά αγνή, η Κάρολ γίνεται μια ψυχρή εργασιομανής και αναζητά την επιτυχία στον κόσμο των τραπεζών, η Σίρλει είναι μια δασκάλα αποξενωμένη μέσα στη σχολική κοινότητα, η Μόργκαν χρησιμοποιεί το διαδίκτυο για να ανακαλύψει την ταυτότητα του φύλου στην οποία νιώθει μεγαλύτερη οικειότητα. Ερωτήματα γεννώνται κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης, τα οποία κουβαλούν μια παλιομοδίτικη διαχρονικότητα, όπως πώς μπορεί μια γυναίκα να ενσωματώσει μια σχέση με έναν άντρα στη φεμινιστική της ζωή.
Αξίζει ιδιαίτερα να αναφερθεί πως η πεζογραφία της Evaristo μοιάζει με ποίηση, απογυμνωμένη από σημεία στίξης και κεφαλαία γράμματα.
Το πιο δυνατό της σημείο είναι η ικανότητά της να φέρνει μέσα από τις ιστορίες της τον αναγνώστη σε μία θέση ενσυναίσθησης, να κατανοούμε πλήρως τα βιώματά τους, να σεβόμαστε τον ευγενικό τρόπο με τον οποίο αντιμετώπισαν τις κακουχίες και να συνδεόμαστε καθόλα με τον τρόπο σκέψης τους. Δεν υπάρχει μία γενική ιστορία, αλλά ο κοινός παρονομαστής μετά το τέλος κάθε κεφαλαίου είναι η νέα προοπτική με την οποία έρχεσαι αντιμέτωπος.Οι σχέσεις αναδεικνύονται σε ένα νεότερο επίπεδο με τους πρωταγωνιστές να αλληλουποστηρίζονται, να γίνονται σύντροφοι, να προσπαθούν να χειραγωγήσουν πολλές φορές, να ορίζουν τη μοίρα, να αναζητούν τη συντροφικότητα σε κάθε της μορφή.
Αν είσαι Κορίτσι, Γυναίκα, άλλο οφείλεις να διαβάσεις αυτό το βιβλίο, όχι μόνο γιατί αφορά τους δικούς μας αγώνες, αλλά κυρίως γιατί υμνεί και ορίζει την αγάπη, τονίζει την αποδοχή, στέκεται στο δικαίωμα στην ευτυχία με ατομικούς όρους, λειτουργεί απελευθερωτικά για το δικαίωμα στην ανακάλυψη της σεξουαλικής μας ταυτότητας, υποστηρίζοντας μέσα απ’ όλα αυτά πόσο σπουδαίο είναι να ζεις ακολουθώντας τους δικούς σου κανόνες.
