Γράφει ο Γιώργος Καραγεώργος
Πριν λίγες μέρες είδα την Οδύσσεια του Νόλαν.
Και από τότε σκέφτομαι πως τελικά η Οδύσσεια δεν είναι η ιστορία του Οδυσσέα. Είναι η ιστορία όλων μας!
Γιατί όλοι κάποια στιγμή φεύγουμε από μια Τροία. Όλοι έχουμε μια θάλασσα να διασχίσουμε. Όλοι συναντάμε ανθρώπους που θα μας σώσουν, ανθρώπους που θα μας προδώσουν, κι ανθρώπους που θα προσπαθήσουν να μας πείσουνε πως αυτό που ψάχνουμε δεν υπάρχει.
Κι όλοι, αργά ή γρήγορα, θα πρέπει να απαντήσουμε σε μερικές ερωτήσεις που δεν μπορεί να τις απαντήσει κανένας άλλος για εμάς.
-Ποιο είναι το τόξο λοιπόν που μόνο εσύ μπορείς να τεντώσεις, μόνο εσύ είσαι ικανός, μονάχα εσύ τα καταφέρνεις; Ή ποιο είναι αυτό το τόξο που περιμένεις από τους άλλους να το τεντώσουνε για σένα, ενώ βαθιά μέσα σου ξέρεις πως είναι δική σου δουλειά; Ποια μάχη είναι δικιά σου; Γιατί κάποια πράγματα δεν τα λύνει ούτε η τύχη, ούτε ο χρόνος, ούτε ένας άνθρωπος που θα έρθει να σε σώσει, τα λύνεις εσύ. Και μέχρι να το καταλάβεις, θα συνεχίσεις να ρίχνεις το φταίξιμο στους ανέμους.
-Ποιες είναι οι δικές σου Σειρήνες; Ποιο πράγμα είναι αυτό που σου ψιθυρίζει “έλα, δεν πειράζει” κάθε φορά που πας να κάνεις αυτό που πρέπει; Ποιο είναι αυτό που σου δίνει μια εύκολη χαρά και σου ζητάει σαν αντάλλαγμα να ξεχάσεις τον προορισμό σου; Για κάποιον είναι τα λεφτά. Για κάποιον μια γυναίκα. Για άλλον ένας άντρας. Για άλλον η επιβεβαίωση. Για άλλον η εξουσία. Για άλλον το ποτό. Για άλλον η ανάγκη να τον αγαπάνε όλοι. Και για κάποιους, η μεγαλύτερη Σειρήνα είναι η ίδια τους η δικαιολογία, γιατί είναι πολύ πιο εύκολο να πεις “έτσι είμαι εγώ” από το να παραδεχτείς “έτσι έγινα”.
-Τι είναι αυτό που σε κάνει να γυρίζεις σπίτι σου; Και δεν μιλάω για το σπίτι που έχεις στη διεύθυνσή σου. Μιλάω για εκείνο το μέρος όπου μπορείς να βγάλεις την πανοπλία. Εκεί που δεν χρειάζεται να αποδείξεις ότι είσαι δυνατός. Εκεί που μπορείς να είσαι κουρασμένος χωρίς να ντρέπεσαι. Εκεί που μπορείς να σωπάσεις κι ο άλλος να καταλάβει. Γιατί μπορεί να γυρίσεις όλο τον κόσμο και να καταλήξεις να καταλάβεις, πως δεν έψαχνες ποτέ έναν τόπο, έψαχνες έναν άνθρωπο.
-Ποια είναι η δικιά σου Τροία; Ποια μάχη σε έκανε αυτό που είσαι σήμερα; Ποια νίκη σου κόστισε περισσότερο απ’ όσο τελικά άξιζε; Γιατί υπάρχουνε και νίκες που δεν τις πανηγυρίζεις, απλά τις κουβαλάς. Κοιτάς πίσω σου και λες “κέρδισα, αλλά τι πλήρωσα για να κερδίσω;” Πόσες φορές πάτησες τις αρχές σου για να πάρεις αυτό που ήθελες; Πόσες φορές έκανες κάτι που ο παλιός σου εαυτός θα ντρεπόταν να κάνει; Πόσες φορές είπες “δεν είχα άλλη επιλογή”, ενώ στην πραγματικότητα είχες επιλογή, απλώς δεν σου άρεσε το κόστος της; Αυτή είναι λοιπόν η δική σου Τροία. Δεν είναι αυτό που κατέκτησες, είναι όλα αυτά που χρειάστηκε να χάσεις μέσα σου, ώσπου να το κατακτήσεις.
-Ποιος γαμημένος Κύκλωπας σε έχει φυλακισμένο; Ο φόβος, η ανασφάλεια, η ανάγκη σου να αρέσεις; Ένα παρελθόν που δεν λέει να πεθάνει; Μια συνήθεια που ξέρεις ότι σε καταστρέφει αλλά συνεχίζεις να την ταΐζεις; Ένας άνθρωπος που σου κάνει κακό και κάθε φορά που πας να φύγεις θυμάσαι μόνο τις καλές του στιγμές; Ή μήπως ο μεγαλύτερος Κύκλωπας σου είναι αυτός που βλέπεις κάθε πρωί στον καθρέφτη; Γιατί μερικές φορές δεν μας κρατάει κανένας φυλακισμένους. Εμείς έχουμε κλειδώσει την πόρτα από μέσα, και μετά ψάχνουμε ποιος φταίει.
-Και ποια Πηνελόπη τελικά αξίζει την επιστροφή σου; Κι αυτό ίσως είναι το πιο σημαντικό ερώτημα. Γιατί δεν αξίζουν όλοι την επιστροφή σου. Δεν αξίζουν όλοι την πίστη σου. Δεν αξίζουν όλοι τις θυσίες σου. Δεν αξίζουν όλοι να τους περιμένεις. Η Πηνελόπη σου είναι εκείνος ο άνθρωπος που όταν γυρίσεις, δεν θα ενδιαφερθεί μόνο για το αν κέρδισες. Θα κοιτάξει τις πληγές σου και θα καταλάβει πόσο σου κόστισε το ταξίδι. Είναι εκείνος ο άνθρωπος που δεν θα σε αγαπήσει επειδή γύρισες νικητής, θα σε αγαπήσει ακόμη κι αν γύρισες μισός.
Γιατί στο τέλος, όλοι έχουμε μια Ιθάκη. Ένα μέρος μέσα μας στο οποίο θέλουμε να επιστρέψουμε. Μόνο που η ζωή θα μας στείλει Κύκλωπες, Σειρήνες, καταιγίδες κι ανθρώπους που θα μας κάνουν να ξεχάσουμε για ποιο πράγμα ξεκινήσαμε. Και τότε θα φανεί ποίοι είμαστε. Όχι όταν όλα πάνε καλά, αλλά όταν έχουμε κάθε λόγο να γίνουμε κάτι που δεν είμαστε.
Εκεί κρίνεται λοιπόν ο άνθρωπος. Στο αν θα τεντώσει το τόξο του. Στο αν θα κλείσει τα αυτιά του στις Σειρήνες. Στο αν θα βρει τον τρόπο να βγει από τη σπηλιά του Κύκλωπα. Στο αν θα κοιτάξει την Τροία του και θα παραδεχτεί τα λάθη του. Και κυρίως, στο αν μετά από όλα αυτά, θα θυμάται ακόμη για ποιον και γιατί γύρισε.
Γιατί η μεγαλύτερη Οδύσσεια φίλε μου, δεν είναι να γυρίσεις στην Ιθάκη.
Είναι να γυρίσεις στην Ιθάκη και να αναγνωρίζεις ακόμη τον άνθρωπο που κάποτε έφυγε από αυτήν.
Ε;
Για πες…
