Γράφει η Περσεφόνη Χρυσαφίδου
Όσοι αγαπούν τα βιβλία και τα θεωρούν αναπόσπαστο κομμάτι της ύπαρξής τους, είναι σε θέση να συνειδητοποιούν πως ο ρόλος τους δεν αρκείται στο να αναφέρουν μία ιστορία. Το να διαβάσει κανείς μια καλή αστυνομική ή αισθηματική πλοκἠ μπορεί να προσφέρει μια στιγμιαία ψυχαγωγία, αλλά σίγουρα δεν οδηγεί σε πνευματική έκσταση.
Κάθε φορά που ένας αναγνώστης κλείνει ένα καλό βιβλίο πρέπει να έχει ανάμικτα συναισθήματα: από τη μία να νιώθει ευτυχισμένος που μπλέχτηκε σ᾽ένα ξεσηκωτικό ντελίριο λέξεων και από την άλλη να αισθάνεται τη στέρηση και τον αποχωρισμό από το αναγνωστικό του υλικό.
Κάτι τέτοια συναισθήματα μου ξύπνησε η νουβέλα του Roberto Vecchioni “Ο βιβλιοπώλης του Σελινούντα” από τις εκδόσεις Κριτική.
Όμως, τι είναι στ´αλήθεια ο Σελινούντας;
Πρόκειται για ένα χωριό, μια αλληγορική μικρογραφία της δικής μας πραγματικότητας, στο οποίο οι άνθρωποι έχουν μάθει να δηλώνουν με τις λέξεις ό,τι εξυπηρετεί τη βασική τους συνεννόηση.Η σχέση ανάμεσα στο σημαίνον και το σημαινόμενο, όπως υποσυνείδητα θίγει ο συγγραφέας, είναι εντελώς παράδοξη, κάτι που ενισχύεται από το γεγονός ότι η αντιληπτική τους ικανότητα φαίνεται ανύπαρκτη.
Ο Σελινούντας, ένα χωριό που κατοικήθηκε από τους αρχαίους Έλληνες και θεούς, πλούσιος σε πολιτισμό και μνημεία, κατοικείται από ανθρώπους που δεν έχουν την παραμικρή γνώση για το ιστορικό τους παρελθόν, ενώ στη θέαση όλων των αρχαίων ναών και κτιρίων μένουν ασυγκίνητοι.
Κάπου μέσα σ᾽αυτήν την πεζή πραγματικότητα εμφανίζεται ένας βιβλιοπώλης, όμοιος με ξωτικό, ο οποίος γίνεται ευθύς δακτυλοδεικτούμενος και η πηγή κάθε κακού, όπως καθετί που δεν μπορεί να αποκωδικοποιηθεί μέσα στις κλειστές κοινωνίες. Κάθε βράδυ οργανώνει αναγνώσεις, τις οποίες δεν παρακολουθεί κανείς και στις οποίες επιμένει να απαγγέλει Προυστ, Ντοστογιέφσκι, Σαίξπηρ, Δάντη, Σοφοκλή, δείχνοντας ο ίδιος συνεπαρμένος από την αναγνωστική αυτή διαδικασία.
Μέσα στο βιβλιοπωλείο του θα αποκτήσει έναν νεαρό θαυμαστή, ο οποίος με τη βοήθεια του θείου του αποδρά κάθε βράδυ από το δωμάτιό του και τρέχει στο βιβλιοπωλείο για να ακούσει και, εν τέλει, να αποστηθίσει όλα τα αναγνώσματα του βιβλιοπώλη. Αυτά που θα ακούσει θα αποτελέσουν το όπλο του για να μπορέσει να εξηγήσει τον έρωτά του στην αγαπημένη του.
Πρόκειται για ένα αριστουργηματικό βιβλίο, έναν ύμνο στις λέξεις, τα νοήματά τους, τη μεταξύ τους σχέση, την αλήθεια που κρύβουν και τη δύναμη του περιεχομένου τους.Κάθε σελίδα φαίνεται να τονίζει τη σημαντικότητα της ανάγνωσης, της απαγγελίας, της ακρόασης και πώς μέσα από τις διαδικασίες αυτές φωτιζόμαστε και αιωρούμαστε στον κόσμο των εννοιών και της νόησης.
Ο τρόπος για να συλλάβουμε τον κόσμο μας είναι οι αισθήσεις, αλλά μόνο μέσα από τις λέξεις και τη νοηματική τους σύνδεση μπορούμε να τον περιγράψουμε και να τον αναλύσουμε.
Ο Σελινούντας, αυτή η μικρή νουβέλα, είναι ένα αναγνωστικό ναρκωτικό, διανθισμένο με διδακτικές διαπιστώσεις, που τόσο έχουμε μάθει να αγνοούμε στην πεζή μας καθημερινότητα.Κλείνω με ένα από τα αγαπημένα μου αποσπάσματα:
“Η λέξη δεν είναι αντικείμενο τυχαίο, δεν είναι εμπορεύσιμο αγαθό ή κάποια συμφωνία που φέρνουμε στα μέτρα μας. Είναι εν τέλει η ιστορία η ίδια. Η ευφυϊα που προσαρμόζεται και επινοεί. Είναι το συναίσθημα που δίνει τον τόνο, τον ρυθμό, τη χάρη και την ένταση. Είναι η μορφή και το πρόσωπο της βουβής κατάστασης της καρδιάς.”
Εκδόσεις : Κριτική
