Γράφει η Σοφία Σοφιανίδου
Η αξιοπρέπεια δε διαφημίζεται. Ζει σιωπηλά και ακριβώς γι’ αυτό την αναγνωρίζεις από μακριά.
Υπάρχουν άνθρωποι που δε χρειάζεται ποτέ να σου πουν ότι είναι έντιμοι. Το νιώθεις πριν ακόμα ολοκληρώσουν την πρώτη τους πρόταση. Κάτι στον τρόπο που κοιτάζουν, κάτι στο πώς θα σταθούν δίπλα σου όταν η κατάσταση δυσκολέψει, κάτι στο ότι δεν εξαφανίζονται όταν δεν έχουν να κερδίσουν τίποτα. Αυτό είναι το πρόσωπο της μπέσας. Και δεν έχει ανάγκη από επεξηγηματικές υποσημειώσεις.
Ο άνθρωπος που θέλει να σε κάνει να πιστέψεις ότι είναι καλός, συνήθως ξέρει πολύ καλά γιατί δεν είναι.
Το αντίθετο, δυστυχώς, είναι εξίσου αληθινό. Υπάρχουν άνθρωποι που δε σταματούν να σε πληροφορούν για την ακεραιότητά τους. Που κάθε συνομιλία περνά -αργά ή γρήγορα- από τη διαδρομή των θυσιών τους, της ειλικρίνειάς τους, της ηθικής τους υπεροχής. Και εκεί, ακριβώς εκεί, χτυπά ο συναγερμός μέσα σου. Γιατί όποιος έχει πραγματικά μπέσα δε σπαταλά ενέργεια να σε πείσει γι’ αυτό. Έχει ήδη δείξει με πράξεις αυτό που ο άλλος προσπαθεί να χτίσει με λόγια.
Είναι σαν το φως. Ο ήλιος δε σε ρωτά αν τον βλέπεις. Απλώς λάμπει. Και εσύ ζεσταίνεσαι ή όχι, ανάλογα με το αν είσαι εκεί. Η μπέσα λειτουργεί ακριβώς έτσι. Δεν εξηγεί τον εαυτό της, δε δικαιολογείται, δεν επιχειρηματολογεί. Αφήνει τον χρόνο να μιλήσει αντ’ αυτής, και ο χρόνος σπάνια λέει ψέματα.
Η ανάγκη για αδιάκοπη αυτοεπιβεβαίωση δεν είναι τυχαία. Πηγάζει από μια βαθύτερη γνώση ότι κάτι δεν κολλά. Ότι η εικόνα που θέλεις να δώσεις και αυτό που πραγματικά είσαι δε συμπίπτουν. Και τότε γεμίζεις το κενό με λόγια, με διαβεβαιώσεις, με ιστορίες που σε βάζουν πάντα στον ρόλο του ηθικού νικητή. Ο εξωτερικός θόρυβος γίνεται ο τρόπος να πνίξεις την εσωτερική φωνή που λέει κάτι άλλο.
Η αλήθεια είναι πως δε χρειαζόμαστε διαφήμιση για όσα είναι αυταπόδεικτα. Κανείς δε σηκώνεται το πρωί και ανακοινώνει ότι ανάπνευσε. Κανείς δε στέλνει ενημερωτικό μήνυμα για το ότι έφαγε. Αυτά απλώς συμβαίνουν γιατί είναι φυσικά. Έτσι και η μπέσα. Δε χρειάζεται υπότιτλους. Όταν υπάρχει, μπαίνει μόνη της στο τοπίο και αλλάζει τη θερμοκρασία του δωματίου.
Αυτό που αξίζει να θυμόμαστε είναι απλό. Να προσέχουμε λιγότερο αυτά που λένε οι άνθρωποι για τον εαυτό τους και περισσότερο αυτά που κάνουν όταν δεν τους κοιτάζει κανείς. Γιατί εκεί, στο σκοτεινό κομμάτι της ζωής τους, διαμορφώνεται η πραγματική τους φύση. Και η φύση αυτή -είτε έχει μπέσα είτε όχι- δεν κρύβεται για πολύ.
