Γράφει η Σοφία Παπαηλιάδου
Η παιδεία κι η ευγένεια δεν έχουν να κάνουν με τη γνώση και τα πτυχία.
Άλλο μορφωμένος, άλλο καλλιεργημένος, κι άλλο άνθρωπος.
Μην μπερδεύεστε και μην ψαρώνετε από υψίφωνους μορφωμένους, που μιλάνε με στόμφο για πολιτική, για οικονομία, για ιστορία… και δεν ξέρουν τα βασικά για την ίδια τη ζωή και τους ανθρώπους.
Γιατί η μόρφωση μπορεί να σε γεμίσει με θεωρίες, με βιβλιογραφίες, με λόγια που εντυπωσιάζουν. Όμως η καλλιέργεια φαίνεται αλλού: στο πώς μιλάς στον άνθρωπο που σερβίρει τον καφέ σου. Στο πώς φέρεσαι σε εκείνον που δεν μπορεί να σου προσφέρει τίποτα «σημαντικό». Στο αν ξέρεις να ζητάς συγγνώμη όταν φταίς και να σέβεσαι τη διαφορετικότητα του άλλου χωρίς να την ειρωνεύεσαι.
Η καλλιέργεια δεν διδάσκεται σε αμφιθέατρα. Δεν κρίνεται με βαθμούς και διακρίσεις. Είναι στάση ζωής. Είναι η ικανότητα να σέβεσαι, να ακούς, να αφήνεις χώρο. Είναι το μέτρο που κρατάς όταν διαφωνείς. Είναι το χέρι που απλώνεις σε όποιον χρειάζεται στήριξη, ακόμα κι αν δεν σου ταιριάζει, ακόμα κι αν δεν σου μοιάζει.
Ο μορφωμένος μπορεί να σε εντυπωσιάσει με γνώσεις. Ο καλλιεργημένος όμως σε εμπνέει με το ήθος του. Ο άνθρωπος σε κερδίζει με την ψυχή του. Και δυστυχώς, δεν είναι δεδομένο ότι όλα αυτά συμβαδίζουν. Μπορεί να έχεις μπροστά σου πτυχία ολόκληρα και να μη βλέπεις ούτε ίχνος ανθρωπιάς. Μπορεί να μιλάει κάποιος σαν εγκυκλοπαίδεια και να φέρεται σαν μικρόψυχος.
Η παιδεία δεν είναι τίτλος σπουδών. Είναι η καθημερινή συμπεριφορά. Είναι το «καλημέρα» που θα πεις στον διπλανό, η ανεκτικότητα, η διάθεση να μάθεις πριν κρίνεις. Είναι η σιωπή που επιλέγεις όταν δεν χρειάζεται να μιλήσεις.
Μην εντυπωσιάζεστε λοιπόν από τις φωνές και τα μεγάλα λόγια. Ψάξτε το βλέμμα, την πράξη, την ευγένεια που δεν κομπάζει. Γιατί εκεί φαίνεται αν κάποιος έχει ψυχή.
Στο τέλος της ημέρας, άλλο το να είσαι μορφωμένος. Άλλο να είσαι καλλιεργημένος. Και τελείως άλλο να είσαι άνθρωπος.
