«Η αγάπη δεν είναι συναίσθημα.
Ούτε ένστικτο. Είναι μορφή τέχνης»
Mae West
Ο Michelangelo (1475 – 1564), γνωστός περισσότερο ως Μιχαήλ Αγγελος, ήταν γλύπτης, ζωγράφος, αρχιτέκτονας και ποιητής της Αναγέννησης. Σήμερα αναγνωρίζεται ως ένας από τους σπουδαιότερους δημιουργούς στην ιστορία της τέχνης. Υπήρξε ο μοναδικός καλλιτέχνης της εποχής, του οποίου η βιογραφία εκδόθηκε πριν από το θάνατό του, στους Βίους του Τζόρτζιο Βαζάρι, ο οποίος επέλεξε να τον τοποθετήσει στην κορυφή των καλλιτεχνών, χρησιμοποιώντας για τον Μιχαήλ Αγγελο το προσωνύμιο ο θεϊκός (Il Divino). Στα δημοφιλέστερα έργα του ανήκουν οι νωπογραφίες που φιλοτέχνησε για το παπικό παρεκκλήσιο του Βατικανού (Καπέλα Σιξτίνα), το άγαλμα του Δαυίδ και η Πιετά(Αποκαθήλωση) στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου, στη Ρώμη.
Η Caryl Rusbult, καθηγήτρια Κοινωνικής Ψυχολογίας, αφιέρωσε περισσότερα από 30 χρόνια έρευνας στις ανθρώπινες σχέσεις και τελικά πέρασε στις σελίδες των πανεπιστημιακών συγγραμμάτων ως η γυναίκα που «συνέλαβε» το «The Michelangelo Effect», τη θεωρία του αποτελέσματος του Μιχαήλ Αγγέλου.
Οι μελέτες της -με δυο λόγια- υποστηρίζουν πως οι διαπροσωπικές σχέσεις δένουν και θεριεύουν όταν και τα δύο μέρη έχουν συνειδητοποιήσει πως η πρόοδος προκύπτει μέσα από την προσωπική ανάπτυξη. Μέσα από το ιδιωτικό μικρό ή μεγάλο όραμα του καθενός από εμάς, πρωτίστως για τον εαυτό του.
Ομως και ο Μιχαήλ Αγγελος προσέγγιζε την τέχνη του μέσα από την ίδια οπτική. Αγαπούσε να λέει πως: «Σε κάθε εκατοστό ακατέργαστου μαρμάρου μπορώ και βλέπω ένα άγαλμα τέλεια σχηματισμένο, έτοιμο για δράση. Εγώ έχω μόνο να πελεκήσω τους τραχείς τοίχους που το φυλακίζουν για να αποκαλύψω το αξιολάτρευτο αποτέλεσμα και στα μάτια των άλλων».
Το να απελευθερώνεις τις φιγούρες που «κρύβονται» μέσα στην πέτρα είναι η ενσάρκωση της αγάπης σε μορφή ανώτερης τέχνης. Η μαεστρία του και η ευφυΐα του ήταν προϊόν αυτού που ο ίδιος ονόμαζε «αιώνια υπομονή». Αυτό θεωρούσε ως ισχυρό του χαρτί ο πολυσχιδής καλλιτέχνης.
Κι εδώ έρχεται ξανά ο επιστημονικός παραλληλισμός της Rusbult να συμπληρώσει πως οι σχέσεις, οικογενειακές, φιλικές, συναδελφικές, είναι οι πιο αποτελεσματικοί δάσκαλοι του πώς να γίνουμε οι άνθρωποι που απαιτούμε από τους άλλους να είναι.
Η «εργατικότητα» πάνω στις σχέσεις μεταμορφώνει την υπομονή σε ένα μικρό εργοστάσιο αγάπης για τις ζωές μας. Οπως ακριβώς ο Θείος Μικελάντζελο μαθαίνουμε να διακρίνουμε τις μικρές ατέλειες από τις βαθύτερες ρωγμές και επιστρατεύοντας την «αιώνια υπομονή» ως χείρα βοηθείας μπορούμε να δούμε την κρυμμένη ομορφιά ενός ανθρώπου, μιας σχέσης.
Δημιουργούμε ομορφιά και αρμονία με το να αγαπάμε την ατέλεια του άλλου.
Οπως οι καλλιτέχνες κάνουν την έμπνευση δημιουργία, έτσι και οι ανθρώπινες σχέσεις που «σμιλεύουμε» μας βγάζουν τον ανώτερο και καλύτερο εαυτό μας. Η αγάπη είναι πρωτίστως εσωτερική διαδικασία, ενώ η προσωπική ανάπτυξη πάντα πάει χέρι χέρι με τους εραστές, τους γονείς, τους φίλους. Αυτούς που μας αγαπούν αδιάλειπτα και αντανακλούν πίσω σ’ εμάς σαν καθρέφτης τις στιγμές που υπήρξαμε αληθινοί και ακόμη πιο επώδυνα εκείνες που δεν ήμασταν.
Η… γλυπτική σχέσεων δεν είναι εύκολη υπόθεση. Πόσω δε μάλλον όταν δεν έχεις πιάσει ούτε πλαστελίνη στα χέρια σου ή νομίζεις πως το καλέμι είναι νέο ουζερί στο Φάληρο…
Μερικές φορές είναι δύσκολος ο διαχωρισμός μεταξύ του χάνω αληθινά και απαραίτητα κομμάτια του εαυτού και του κάνω απλώς απολέπιση… εγωισμού.
Προσωπικά, έχω υποφέρει από πολλές απώλειες, μόνο και μόνο επειδή οι σχέσεις μου βυθίζονταν από την ασήκωτη πέτρα της πρόθεσής μου να γίνει ο άλλος πιο ανεξάρτητος, πιο δημιουργικός, πιο επαγγελματίας, πιο υπεύθυνος, πιο ρομαντικός, πιο…, όπως εγώ φαντάζομαι ιδανικά τον εαυτό μου.
Το μάθημα της νέας σεζόν είναι η… αιώνια ή μήπως καλύτερα ιώβεια υπομονή. Και για να κλείσουμε αυτό το πόνημα περί αγάπης με μια πιο ανάλαφρη αλλά -πάντα εναρμονισμένη με την τέχνη- νότα, σας αφιερώνω μερικούς στίχους από το hit του Τριαντάφυλλου από την πρόσφατη επανάληψη του σίριαλ «Μίλα μου βρώμικα»:
«Η αγάπη είναι μεγάλο παλούκι,
τη μια σε καίει σαν χαστούκι,
την άλλη φέρνει δροσιά,
πρώτα σε κάνει μπ@ρδ@λο,
μετά λες φτάνει δεν θέλω
κι έπειτα θέλεις ξανά…».
